EPIGRAMAT, epigram, krótki i zwięzły utwór poet; wywodzi się ze starogr. napisów wierszowanych na dziełach sztuki, budowlach, przedmiotach użytkowych i nagrobkach, spotykanych od VI w.p.n.e., składanych —> dystychem elegijnym, heksametrem, później metrum jarabicznym i trocheicznyra. Rozwinięty z tej formy e. literacki, o różnorodnej tematyce i tonacji, zachował walor informacji o osobie, rzeczy lub zdarzeniu (wg G.C. Scaligera). Znany jest zbiór starogreckich e. erotycznych, biesiadnych, okolicznościowych i in. (Antologia paiafyriska, w epoce renesansu znana z kolekcji zw, Antologią Planudosa z X111/X1V w., przedr. 1494). Łacińskie e, pisali w starożytności Katullus, Marcjalis, Auzoniusz, zachował się też zbiór erotyków Priapea. W literaturze rzym. szczególnie rozwinął się e. satyryczny, zwięzły i retoryczny, zakończony —» pointą. (more…)

Filed under: Category Uncategorized | Tags: by admin
38 Comments »

EPIGONIZM, bierne naśladownictwo i kontynuacja osiągnięć lit. przeszłości i skonwencjonalizowanych wzorów artyst. (—> konwencja lit) w warunkach, gdy zostały one zakwestionowane, a nawet przezwyciężone przez przedstawicieli nowych tendencji twórczych. Występuje zwykle na początku i u schyłku każdego okresu lit., kiedy zjawiska (more…)

Filed under: Category Uncategorized | Tags: by admin
41 Comments »

EMBLEMAT,  kompozycja  plastyczno-literacka.  gatunek powst w XVI w., rozwijający się bujnie w w. XVU. trwający jeszcze, choć stopniowo tracący znaczenie w w. XVHL Za twórcę nowożytnego e. w Europie uznawany jest A. Akiatus, prawnik mediolański i poeta, autor dzieła Emblematom Liber !1531). Dojrzała postać e. w 2 pot XVI iw XVU w. składała sę z 1) motta - krótkiej sentencji zwanej inskrypcją; 2) obrazu -ryciny (ikon), przedstawiającej różne wyobrażenia : części ciała (np. oko, rękę), zwierzęta, rośliny, (more…)

Filed under: Category Uncategorized | Tags: by admin
4 Comments »

EMANCYPANTKI, powieść B Prusa, prwdr. pt Emancypantka w „Kurierze Codz ” 1890, wyd. os. 11-4 w Warszawie 1894, wyd. 2 zmień, tamże 1903. Powieść pisana z odcinka na odcinek, rozrastała się w miarę powstawania. Luźna kompozycja utworu zdradza zmiany w koncepcji pisarza. Akcja rozgrywa się w 1. osiemdziesiątych. Wyodrębniają się 2 części: gL bohaterką 11, stanowiącego całość kompozycyjną, jest przełożona żeńskiej pensji warsz., pani Latter, przedstawicielka deklasującego się ziemiaństwa, kobieta o silnych namiętnościach i władczym charakterze, przedstawiona z dużą wnikliwością psychoi., na tle realist. obrazu pensji, podległej tym samym prawom, (more…)

Filed under: Category Uncategorized | Tags: by admin
51 Comments »